U ontvangt een erfenis – dan komt er verlies én verantwoordelijkheid op u af. Kunnen wij u helpen?

Rechten en plichten als erfgenaam

Een erfenis ontvangen is ingewikkelder dan veel mensen denken. Niet alleen omdat het een emotioneel moment is: een naaste van u is overleden, gecondoleerd. Naast het verdriet komen er helaas ook veel verantwoordelijkheden op u af. U moet bedenken of u de erfenis wel wilt accepteren – omdat er misschien onvoorziene schulden zijn. U wilt niet verkeerd kiezen, want dat kan u mogelijk zelfs geld kosten. Wat zijn uw rechten en plichten als erfgenaam? En waar moet u goed over nadenken?

Nalatenschap aanvaarden

Als erfgenaam kunt u een nalatenschap zuiver of beneficiair aanvaarden. Bij zuivere aanvaarding bent u ook verantwoordelijk voor eventuele schulden – let daar goed op. Beneficiair aanvaarden beperkt deze verantwoordelijkheid, maar brengt ook juridisch ingewikkelde vragen met zich mee.

Nalatenschap verwerpen

U kunt de erfenis ook verwerpen. Dit betekent dat u wettelijk niet langer wordt beschouwd als erfgenaam. Eventuele schulden komen dus niet voor uw rekening. Meestal is het verwerpen van een nalatenschap dus een financiële beslissing. Maar het kan ook zijn dat u, om persoonlijke en emotionele redenen, niets van de overledene wilt ontvangen.

Stap 1: Controleer of er een testament is

Als erfgenaam regelt u, samen met andere erfgenamen, de erfenis. Check eerst in het Centraal Testamentregister of de overledene misschien een testament had. U kunt ook aan ons vragen om dit te controleren. Misschien heeft de overledene een executeur benoemd die de erfenis afhandelt. Zo niet, dan kunnen de erfgenamen samen iemand benoemen.

Stap 2: Bepaal de waarde van de nalatenschap

Het bepalen van de waarde van de nalatenschap is belangrijk. Alleen dan kunt u een goed besluit nemen om deze te accepteren, te verwerpen of beneficiair aan te nemen (zodat u de erfenis alleen accepteert als deze positief is). Daarvoor moet u:

Bezittingen ordenen en bij elkaar optellen. Denk hierbij aan bankrekeningen, onroerend goed, beleggingen, kunst en andere waardevolle spullen. Let op: erfenissen en schenkingen die de overledene heeft ontvangen, hoeven niet per se van de erfgenamen te worden;

Schulden onderzoeken en bij elkaar optellen. Voor het opvragen van de kredietgegevens bij het Bureau Krediet Registratie heeft u een verklaring van erfrecht of testament nodig. Let op: schulden blijken niet altijd uit de administratie van de overledene.

Stap 3: Afhandelen van schulden

U heeft als erfgenaam drie maanden de tijd om een erfenis te accepteren of te weigeren. Zo krijgt u genoeg tijd om een doordacht besluit te nemen. Als er een executeur is, kan deze persoon schulden aflossen (en eventueel bezittingen verkopen om dat te doen). Is er geen executeur? Dan bent u samen met de andere erfgenamen verantwoordelijk voor het aflossen van schulden.

Stap 4: Verdeling van de bezittingen

Zijn alle schulden afbetaald? Dan wordt het resterende vermogen verdeeld volgens het testament, of de wettelijke verdeling. De werkelijke verdeling is vaak complexer dan op het eerste gezicht lijkt. Overweeg om een notaris in te schakelen, om op die manier fouten of familieconflicten te vermijden – deze komen helaas vaker voor dan u denkt.

Verklaring van erfrecht opstellen

Vaak heeft u als erfgenaam of executeur een verklaring van erfrecht nodig. Op verzoek van de erfgenamen stelt de notaris deze akte op; op basis van informatie van verschillende registers. De akte bevat bijvoorbeeld informatie zoals huwelijksstatus, eventuele kinderen, wel of geen testament, en buitenlandse bezittingen.

Let op de erfbelasting bij het ontvangen van een erfenis…

Zijn de bezittingen hoger dan de eventuele schulden? Dan ontvangt u een erfenis. Houd dan wel rekening met de erfbelasting. Deze wordt berekend over de waarde van de nalatenschap. U bent zelf verantwoordelijk voor het doen van aangifte voor de erfbelasting bij de Belastingdienst.

Eerste hulp bij erfenissen

Heeft u vragen over uw opties als erfgenaam? Dat begrijpen wij. Erven en nalatenschap zijn complexe onderwerpen. Emotioneel én financieel ingewikkeld. Het kan nuttig zijn om een onafhankelijke en deskundige gesprekspartner te vragen om informatie en advies. Bent u bijvoorbeeld bang voor schulden en twijfelt u of u de erfenis (beneficiair) moet aanvaarden? Een notaris geeft u graag advies en u helpt u met het juridische aspect van de nalatenschap. Neem gerust contact met ons op.